Bir ülkede yoksulluk oranının 18 ay içinde yüzde 52,9’dan yüzde 31,6’ya düşmesi mümkün mü? Arjantin tam olarak bunu başardı. INDEC ulusal istatistik kurumunun Eylül 2025’te açıkladığı verilere göre yoksulluk oranı 2025 ilk yarısında yüzde 31,6’ya geriledi ve bu 2018’den bu yana kaydedilen en düşük seviye. Bir önceki yarıya göre 6,5 puanlık bir düşüş yaşandı. Yoksulluk…
Bir ülkede yoksulluk oranının 18 ay içinde yüzde 52,9’dan yüzde 31,6’ya düşmesi mümkün mü?
Arjantin tam olarak bunu başardı. INDEC ulusal istatistik kurumunun Eylül 2025’te açıkladığı verilere göre yoksulluk oranı 2025 ilk yarısında yüzde 31,6’ya geriledi ve bu 2018’den bu yana kaydedilen en düşük seviye. Bir önceki yarıya göre 6,5 puanlık bir düşüş yaşandı. Yoksulluk sınırının altındaki hane oranı ise yüzde 24,1’e indi ve bu 4,5 puanlık bir gerilemeye karşılık geliyor. Ancak bu çarpıcı rakamların ardında hem umut verici gelişmeler hem de tartışmalı metodolojik sorular yatıyor.
Uzmanlar yoksulluk oranındaki düşüşü büyük ölçüde enflasyondaki sert gerilemeye bağlıyor. Milei hükümeti 2024’te yüzde 118’e yakın enflasyonu dizginlemeyi başardı ve 2025’te düşüş trendi devam etti. Yılın ilk sekiz ayında fiyatlar toplamda yüzde 19,5 arttı. Karşılaştırma yapıldığında 2023 sonunda yıllık enflasyon yüzde 211,4 seviyesindeydi ve aylık fiyat artışları çift hanelere ulaşıyordu. Milei göreve geldiğinde fiyat kontrolleri yerine serbest piyasa mekanizmalarını tercih etti ve parasal genişlemeyi tamamen durdurdu. Bu dramatik düşüş reel gelirlerin toparlanmasını sağladı. UNICEF verilerine göre Milei göreve geldikten bu yana 1,7 milyon çocuk yoksulluktan kurtuldu.
Ancak Arjantin’de 14 milyondan fazla insan hâlâ yoksul sayılıyor ve nüfusun neredeyse üçte biri yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Aşırı yoksulluk oranı yüzde 6,9 olarak gerçekleşti. 14 yaşın altındaki çocuklarda yoksulluk oranı yüzde 45,4 seviyesinde ve bu rakam iyileşmeye rağmen yapısal sorunların devam ettiğini gösteriyor. Hükümet eğitim, emeklilik ve sağlık programlarına ciddi bütçe kesintileri uyguladı. Ancak Evrensel Çocuk Yardımı programının bütçesini artırdı. Meclis’in emekli maaşları artırmak için çıkardığı yasalar veto edildi ama Meclis bazı vetoları tersine çevirdi.
Milei Aralık 2023’te göreve geldiğinde yoksulluk yüzde 41,7 seviyesindeydi. Pesonun keskin devalüasyonu ve sübvansiyon kesintileri yoksulluğu 2024 ilk yarısında yüzde 52,9’a tırmandırdı. Bu durum reformların sosyal maliyetini gözler önüne serdi. Yoksulluk oranı ile gelir eşitsizliği arasındaki ilişki de dikkat çekici. En yüksek ve en düşük gelir dilimleri arasındaki fark 2023 birinci çeyrekte 19 kat iken 2024 birinci çeyrekte 23 kata çıktı ve 2025 birinci çeyrekte tekrar 19 kata geriledi.
Kayıt dışı istihdam Arjantin ekonomisinin kronik sorunlarından biri. Haziran 2025 itibarıyla çalışanların yüzde 37,7’si kayıt dışı istihdamda yer alıyor. 1,1 milyon kişi işsiz durumda. Kayıt dışı çalışanlar kayıtlı çalışanlara göre ortalama yüzde 60 daha az kazanıyor ve sosyal güvenlik imkanlarından yararlanma olasılıkları yarı yarıya düşük. Gayri resmi ekonominin GSYH’nin yüzde 27’sini oluşturduğu tahmin ediliyor.
Fundar araştırma merkezinden sosyolog Daniel Schteingart ankette kişilerin gelirlerini güvenilir olmayan biçimde beyan ettiğini belirtiyor. Yüksek aylık enflasyon dönemlerinde gelir ile sepet arasındaki bir aylık gecikme yoksul sayısını yapay olarak artırıyor. Düşük enflasyon dönemlerinde bu etki neredeyse kayboluyor diyor. Katolik Arjantin Üniversitesi de yoksulluk düşüşünün abartılı biçimde temsil edildiğini savunuyor ve on yıl önceki tüketim kalıplarına dayanan sepetlerin güncellenmesi gerektiğini vurguluyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü raporuna göre hükümet daha yavaş fiyat enflasyonunun yoksulluk oranlarını düşürmeye yardımcı olduğunu söylüyor ancak kayıt dışı çalışanların payı artmış durumda.
Cumhurbaşkanı Milei verileri sosyal medyada coşkuyla karşıladı. Hükümet sözcüsü para basarak veya özel sektörü sıkıştırarak bu başarının sağlanamayacağını vurguladı. Uzmanlar 2030’a kadar yıllık ortalama yüzde 3 büyüme öngörüyor. Ancak sosyal göstergelerle ekonomik büyüme arasındaki açığı kapatmak hâlâ en büyük meydan okuma. Arjantin ekonomisi iyileşiyor ama milyonlarca yurttaş için bu iyileşmenin somut yansımaları henüz yeterli değil.
