Bazı bankaların sunduğu ‘Ödeme İste’ özelliği, tanıdıklardan hızlı para talep etmeyi sağlarken, siber dolandırıcılar tarafından yeni bir mağduriyet yöntemi olarak kullanılmaya başlandı. Sosyal medyada bu yöntemle dolandırıldığını belirten mağdurların paylaşımları ve benzer mağduriyetleri anlatan yorumlar artış gösteriyor.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, ‘Ödeme İste’ özelliğinin aslında kullanıcılar arası kolay para transferi için geliştirildiğini ancak dolandırıcıların bunu ‘kapora tuzağına’ çevirdiğini belirtti. Kırık, vatandaşları bu konuda dikkatli olmaları yönünde uyardı.
İnternet üzerinden araç veya ev ilanı veren kişiler, siber dolandırıcıların hedefi haline geliyor. Mobil bankacılık uygulamaları üzerinden yapılan işlemlerde, dolandırıcılar ‘Ödeme İste’ özelliğini kullanarak vatandaşları mağdur ediyor. Prof. Dr. Kırık, bu açığın ‘Ödeme İste’ tuzağı olarak adlandırıldığını ifade etti.
Dolandırıcılar, öncelikle kendilerini devlet memuru veya şehir dışında bulunan biri olarak tanıtarak güven oluşturuyor. Pazarlık süreciyle şüpheleri ortadan kaldırmaya çalıştıktan sonra, kapora gönderme bahanesiyle tuzağı devreye sokuyorlar.
Dolandırıcılıkta asıl tuzak, kendi IBAN’ları yerine satıcının IBAN’ını sisteme girmeleriyle başlıyor. Talebi kapora ödemesi gibi gösteren dolandırıcılar, alıcının ‘kapora göndereceğini’ düşünerek işlemi onaylamasını sağlıyor.
Prof. Dr. Kırık, dolandırıcının kendi IBAN’ı yerine satıcının IBAN’ını ‘Ödeme İste’ sistemine girdiğini ve talebin kapora ödemesi gibi gösterildiğini kaydetti. Oluşturulan ödeme talebini alan vatandaş, kapora alacağını düşünerek işlemi onayladığında, para kendi hesabından karşı tarafa aktarılmış oluyor.
Kırık, ‘Dolandırıcı kendi IBAN’ını değil, karşı tarafın IBAN’ını yazıyor ve altına 40-50 bin lira gibi kapora miktarını giriyor. ‘Kapora göndereceğim’ diyerek oluşturduğu bu taleple para, sizin hesabınızdan karşı tarafa aktarılıyor. O da bir heyecanla panikle açıklamaları okumadan doğrudan onay veriyor. Ve bu sayede kendisi kapora aldığını düşünürken tam tersi satıcının hesabı üzerinden dolandırıcıya o bedel tamamen gitmiş oluyor.’ diye konuştu.
İşlemin açıklama bölümünün eksik olması, dolandırıcılık vakalarında mağduriyetin tespitini ve hukuki süreci zorlaştırabiliyor. Kırık, bu durumun savcılık ve mahkeme süreçlerinde satıcının mağdur olmasına yol açabileceğini belirtti.
Dolandırılmamak için vatandaşların özellikle kapora işlemlerinde açıklama bölümüne dikkat etmesi ve ‘Şu ilan kapora bedeli.’ gibi açıklama yazması gerektiğini vurgulayan Kırık, ‘Onay gelecek, onaylamanız gerekir.’ ya da ‘Devlet memuruyum, şehir dışındayım.’ gibi ifadeler kullanan kişilere itibar edilmemesi uyarısında bulundu.
Dolandırıldığını fark edenlerin vakit kaybetmeden bankalarını arayarak şüpheli işlem bildirimi yapması, işlemin provizyonda olması halinde iptal edilebileceği belirtildi. Mağdurların evrak, görüntü, IBAN ve mobil bankacılık ekran görüntülerini saklayarak savcılığa suç duyurusunda bulunması, gerekirse bankaya dilekçe vermesi ve tüketici mahkemelerine başvurması gerektiği ifade edildi.
İnternet sitelerindeki güvenli alışveriş sistemlerinin devre dışı bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Kırık, dolandırıcıların ‘komisyon ödemeyelim’ bahanesiyle kullanıcıları bu sistemlerden çıkarmaya çalıştığını kaydetti.
Kırık, dolandırıcıların kendilerini noter olarak tanıtarak, ‘İşlem gerçekleştiriyoruz, onay vermeniz yetiyor.’ şeklindeki söylemlerle vatandaşları ikna etmeye çalıştığını aktardı. Bu kişilerin yönlendirmesiyle onay verilen işlemler sonucunda hesaplardan ciddi miktarlarda para çıkabildiğini söyledi.
Noterlerin telefonla bu şekilde işlem yapmadığını vurgulayan Kırık, ‘Kendisini noter, savcı, hakim veya noter memuru olarak tanıtan kişilere asla itibar etmesinler, para göndermesinler.’ uyarısında bulundu. Aksi halde kullanılan hesabın kişiyi hukuki sorunlarla karşı karşıya bırakabileceğini belirtti.
