Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu’daki gelişmeler ve iklim krizi hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, uluslararası topluma diplomasi çağrısı yaparak, dünyanın daha fazla savaşı kaldıramayacağını belirtti. Ayrıca, iklim krizinin acil önlem gerektiren bir durum olduğunu vurguladı.
Guterres, konuşmasına Kıbrıs temaslarını değerlendirerek başladı. Taraflarla yürütülen görüşmelerin ardından yeni bir “5+1” formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını duyurdu. Güven artırıcı yöntemler ve içerik konusunda hazırlıkların tamamlanmasının ardından toplantının düzenleneceğini belirtti. Guterres, toplantının başarılı olması için her iki taraf ve garantörlerle istişare halinde çalışacaklarını ifade etti.
Orta Doğu’daki çatışmalara da değinen Guterres, Körfez’deki askeri gerilimin küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin durma noktasına geldiğini, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda fiyatlarının yükseldiğini aktardı. Bu durumun milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını belirtti. Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşma duyurusunu olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların sona ermesi gerektiğini vurgulayarak, “Bölge ve dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz” dedi.
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim değişikliğine dikkat çeken Guterres, El Nino hava olayının etkilerinin güçlü hissedildiğini belirtti. Son dönemdeki sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu söyledi. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceğini aktardı.
Guterres, iklim krizinin hızını artırdığını ve aşırı sıcakların büyük ölçüde eksik sayılan ölümlere neden olduğunu vurguladı. Aşırı sıcakların çevresel, ekonomik ve insani bir kriz olduğunu belirterek, milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarının tehdit altında olduğunu söyledi. Hükümetleri acil önlem almaya davet etti.
Aşırı sıcaklarla mücadele için 4 temel öncelik belirlediklerini açıklayan Guterres, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin ve binaların dayanıklı hale getirilmesi ve fosil yakıt kullanımının azaltılması gerektiğini belirtti. Yeni fosil yakıt projelerinin gelecekteki sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getirdiğini ifade etti.
Fosil yakıt lobisinin gerçeği gizlemeye çalıştığını da iddia eden Guterres, iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizlerinin gündemi meşgul etmesi ve fosil yakıt endüstrisinin kampanyalarının bulunduğunu söyledi. BM’nin bundan sonra daha açık konuşacağını ve iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunun anlatılması gerektiğini vurguladı.
Gazze’deki anlaşmaya ilişkin bir soruya Guterres, tarafların anlaşmayı gecikmeden uygulaması gerektiğini söyledi. İran destekli milislerin faaliyetlerine ilişkin soruda ise Irak hükümetinin ülkenin vekalet savaşlarının aracı olarak kullanılmaması yönündeki kararlılığını desteklediklerini belirtti. Dünya Gıda Programı’nın (WFP) finansmanı hakkında ise mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını vurgulayarak, sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlar için çalışacaklarını ifade etti.
