Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Elektrifikasyon” raporu, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının artırılmasının enerji ithalat faturalarında önemli düşüşler sağlayabileceğini ortaya koydu. Türkiye ve Avustralya’nın talebi üzerine COP31 Başkanlığı ile IEA arasındaki stratejik ortaklık kapsamında hazırlanan raporda, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefleniyor.
IEA’nın analizlerine göre, mevcut teknolojilerle elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payı, şu anki yaklaşık yüzde 23 seviyesinden maliyet etkin bir şekilde yüzde 33’e yükselebilecek. Bu artışın sağlanması için teknoloji maliyetleri, enerji fiyatları ve finansman koşulları dikkate alınıyor.
Elektrifikasyonun en büyük potansiyel taşıdığı sektörlerin başında ulaşım geliyor. Lityum-iyon batarya fiyatlarındaki yüzde 90’lık düşüş sayesinde, kara yolu ulaşımındaki petrol talebinin yaklaşık yarısı rekabetçi maliyetlerle elektriklendirilebiliyor.
Binalarda küresel alan ısıtma talebinin yaklaşık yarısı ve sanayide düşük ve orta sıcaklık gerektiren uygulamalardaki enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 40’ı da maliyet etkin bir şekilde elektriklendirilebilir durumda.
Rapora göre, elektrikli araçlar halihazırda günlük yaklaşık 2,3 milyon varillik petrol talebini engelliyor. Mevcut politikalarla bu rakamın 2035’te günlük 10 milyon varile ulaşması bekleniyor. Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda ise bu miktarın günlük 18 milyon varile çıkabileceği hesaplanıyor.
Aynı senaryo altında, enerji ithalatçısı ülkelerin enerji ithalat faturaları 2025’e kıyasla yaklaşık dörtte bir oranında, yani yıllık 400 milyar dolar azalabilir. 2026’daki daha yüksek enerji fiyatları varsayıldığında ise yıllık tasarrufun 500 milyar doları aşması öngörülüyor.
Küresel elektrik talebindeki yıllık artışın 2035’e kadar yaklaşık 1400 teravatsaat seviyesine ulaşacağı, bunun son 10 yılın iki katı hızına denk geldiği belirtiliyor. Talebin karşılanması için elektrik üretimi, şebekeler, depolama ve esneklik yatırımlarının hızlanması gerekiyor.
Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda, şebekelerin 2035’e kadar son 10 yıla göre yüzde 40 daha hızlı genişletilip modernize edilmesi gerekecek. Nihai kullanım elektrifikasyonuna yönelik küresel yatırımların 2035’e kadar yaklaşık üç kat artarak 1 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu durum, ortalama hane enerji faturalarında yaklaşık yüzde 15’lik bir azalma sağlayabilir.
Mevcut politikalarla 2035’te küresel elektrifikasyon oranının yüzde 30’a ulaşacağı öngörülürken, yüzde 35 hedefine ulaşmak için şebeke ve üretim yatırımlarının hızlandırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve elektrifikasyon teknolojilerini destekleyen politikaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
