TRT tarafından bu yıl 7’ncisi düzenlenen ve 2017’den bu yana küresel liderleri buluşturan TRT World Forumu, İstanbul Kongre Merkezi’nde sona erdi. “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” temasıyla gerçekleştirilen forumda, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Sancılı Bir İyileşme Sürecine Doğru: Orta Doğu’daki Savaşlar Sonrası Ulusal Ekonomiler” başlıklı son oturumda konuştu.
Bakan Şimşek, savaşların ekonomik etkilerini ve bölgenin gelecekteki görünümünü değerlendirdi. Savaşın kısa vadede büyük bir enerji arzı şokuna neden olduğunu belirten Şimşek, küresel ekonominin bu tabloya dayanmasının zor olduğunu söyledi. Savaşın bölge ülkelerinin ekonomilerini olumsuz etkilediğini, çatışmaların yaşandığı ülkelerde ihracat ve ithalat hacimlerinin önemli ölçüde düştüğünü anlattı.
Küresel büyümenin yavaşladığını ve finansal koşulların sıkılaştığını kaydeden Şimşek, bu gelişmelerin tamamının savaştan kaynaklanmadığını ancak savaşın etkisinin büyük olduğunu vurguladı. Ekonomik toparlanmanın kalıcı barışın sağlanmasına bağlı olduğuna dikkati çeken Şimşek, sürdürülebilir bir iyileşme için çatışmaların sona ermesi gerektiğini belirtti.
Şimşek, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin mali hareket alanlarının bulunduğunu ve bunun toparlanma sürecini hızlandırabileceğini ifade etti. İran’da ise belirsizliğin sürdüğünü kaydetti. Bakan Şimşek, savaşın ülkeleri bağımlılıklarını ve risklerini azaltmaya yöneltebileceğini belirterek, Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarına bağımlılığın azaltılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesinin önemine işaret etti.
Savaşın ardından bölgenin ekonomik yapısının altyapı yatırımları, bağlantısallık ve enerji güvenliği ekseninde şekillenebileceğini dile getiren Şimşek, “Bölgesel bağlantısallığa yatırım yapılması ise bana göre oldukça yüksek bir ihtimal. Hatta bunun yapılması son derece açık bir gereklilik.” diye konuştu. Türkiye gibi ülkeler için elektrifikasyon sürecinin hızlandırılmasının artık tercih değil zorunluluk olduğunu vurguladı.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da bölge içi ticaretin düşük seviyede bulunduğunu belirten Şimşek, ekonomik çeşitlendirmenin uzun vadede ticaretin artırılmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti. Bakan Şimşek, Orta Doğu’daki savaşın bölge ülkelerini rekabet yerine daha güçlü iş birliğine yöneltebileceğini belirterek, “Savunma sanayisi alanındaki ortaklıklar ve bölgesel güvenlik iş birliği önem kazanacak.” dedi.
Savaş sonrasında bölgesel sermayenin toparlanma sürecini desteklemek üzere yeniden bölgeye yönelmesinin beklendiğini dile getiren Şimşek, alternatif ticaret koridorlarına yapılacak yatırımların yaklaşık 660 milyar dolara ulaşabileceğinin konuşulduğunu aktardı. Bu kaynakların daha yüksek savunma harcamalarının finansmanında da kullanılabileceğini kaydetti.
Türkiye’nin küresel ticaretteki bakış açısına değinen Şimşek, kurallara dayalı ticareti desteklemeye devam ettiklerini söyledi. Japonya, Endonezya, KİK ülkeleri ve Kanada ile yeni nesil serbest ticaret anlaşmaları için görüşmeler yürüttüklerini belirtti. Türkiye’nin bölgesel bağlantısallık yatırımlarına da değinen Şimşek, Pekin’den Londra’ya uzanan Orta Koridor’un bir parçası olduklarını ve Kalkınma Yolu Projesi’ni teşvik ettiklerini anlattı.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin geçen yıl savunma sanayisi ürünlerine yönelik yaklaşık 18 milyar dolarlık yeni sipariş aldığını aktararak, sektörde yaklaşık 4 bin şirket bulunduğunu bildirdi. Küresel müteahhitlik sektöründe Çin’in ardından ikinci sırada yer aldıklarını dile getiren Şimşek, önümüzdeki 10 yılda yeniden imar ihtiyacının en az 1 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini söyledi.
Şimşek, savaşın bölgeyi temelden değiştireceğini düşündüğünü belirterek, “Bölge artık eskisi gibi olmayacak. Ülkeler öncelikle kendi yerli ve milli kabiliyetlerine yatırım yapmak zorunda kalacaklar. İkinci olarak, savunma anlaşmalarıyla birlikte daha derin bir ekonomik ve ticari entegrasyonun ortaya çıkması oldukça muhtemel.” dedi. Bölgesel aktörler arasında rekabetin azalacağı, iş birliğinin artacağı bir döneme girileceğini vurguladı.
Türkiye’nin küresel müteahhitlik sektöründeki konumu ve hizmet ihracatındaki büyümesine de dikkat çeken Şimşek, “Savaşlar bizim çıkarımıza değil. Bölgede istikrardan, barıştan ve refahtan en fazla fayda sağlayan ülkelerden biri Türkiye.” değerlendirmesinde bulundu.
