Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21. MÜSİAD Expo Uluslararası Fuarı ve 29. IBF Uluslararası İş Forumu Açılış Töreni’nde yaptığı konuşmada, küresel ekonominin jeopolitik gerilimler, artan korumacılık ve dönüşümler nedeniyle dalgalı bir performans gösterdiğini belirtti. İsrail-İran arasındaki gerilimin küresel ticaret beklentilerini baskıladığını ve lojistik maliyetleri artırdığını ifade etti.
Yılmaz, küresel tedarik zincirlerindeki değişimlerin ülkeleri ittifaklara dayalı tedarik modellerine yönelttiğini vurguladı. Bu durumun ikili ve çok taraflı ticaret diplomasisini daha önemli hale getirdiğini kaydetti. İklim değişikliği ve dijital düzene uyum süreçlerinde uluslararası diyaloğun önemine işaret etti.
Yılmaz, Türkiye ekonomisinin küresel olumsuzluklara rağmen üretim kapasitesi ve ihracat gücüyle pozitif bir görünüm sergilediğini söyledi. Milli gelirin 2002’deki 239 milyar dolardan 2025’te 1,6 trilyon doları aştığını, 2026’nın ilk yarısında 1,7 trilyon doları geçtiğini belirtti. Kişi başına gelirin ise 2002’de 3 bin 600 dolardan 2025’te 18 bin dolara ulaştığını, bu yıl sonunda 20 bin dolar civarında olması beklendiğini aktardı.
Küresel ekonomideki belirsizlik ve jeopolitik gerilimlerin enerji arzı ve ticaret rotalarında riskler oluşturduğunu, teslimat sürelerini ve maliyetleri artırdığını dile getirdi. Ana ihracat pazarları olan Avrupa ve MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) bölgelerindeki büyüme hızındaki olumsuz tabloya dikkat çekti. Bu bölgelerdeki küçülme beklentisinin ihracatı olumsuz etkilediğini belirtti.
Yılmaz, gelecek yıl ticaret ortaklarındaki büyümenin dünya ortalamasının üzerinde olacağı varsayımına dayanarak daha olumlu bir perspektif çizdi. Küresel büyüme ve ticaretin düştüğü bir yılda, ihracatın dayanıklılığını vurguladı. Mal ihracatının 2002’deki 36 milyar dolardan geçen yıl 273,2 milyar dolara çıktığını, hizmet ihracatının ise 14 milyar dolardan 125 milyar dolara yükseldiğini söyledi. Toplam mal ve hizmet ihracatının 2002’de 50 milyar dolardan 2025’te 400 milyar dolara yaklaştığını belirtti.
Pazar çeşitliliğini artırmak amacıyla uzak ülkeler, İslam ülkeleri ve Afrika ülkeleri gibi stratejilerle ihracatı geliştirme çalışmalarının sürdüğünü aktardı. İhracat destekleri ve finansman araçlarının bütünleşik ele alındığını kaydetti. Yerli üretimin korunmasının önceliklendirildiğini, ithalata bağımlılığı azaltma ve haksız rekabete karşı önlem alma çalışmalarının devam edeceğini vurguladı.
Kalkınma Yolu, Orta Koridor, Zengezur Koridoru gibi yeni demir yolu bağlantılarıyla Türkiye’nin ticaret akımlarındaki etkisinin artırılmasını öngördüğünü ifade etti. Tarihi Hicaz Demiryolu güzergahına yeni bir bakış açısıyla yaklaşıldığını ve bunun bölgesel istikrara katkı sağlayacağına inandığını belirtti. Limanlar, lojistik merkezleri ve sanayi bölgelerinin bütünleştirilerek Türkiye’nin küresel ekonominin üretim, lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline getirilmesinin amaçlandığını söyledi.
Yılmaz, uluslararası yatırımcılara yönelik öngörülebilir, şeffaf, rekabetçi ve yatırımcı dostu bir iş ortamının daha da iyileştirileceğini vurguladı. İstanbul’u finansal hizmetler, fon yönetimi, finansal teknolojiler ve sürdürülebilir finans alanlarında daha güçlü bir merkez haline getirme vizyonuyla hareket ettiklerini kaydetti.
Türkiye’de güçlü bir siyasi istikrar ve tecrübeli bir liderlik olduğunu belirten Yılmaz, makroekonomik temellerin de sağlam olduğunu söyledi. Bütçe açığının uluslararası düzeyde yönetilebilir seviyede olduğunu, cari açığın da savaşın etkisinden arındırıldığında yüzde 2’nin altında seyrettiğini aktardı. Rezervlerin güçlü olduğunu ve bankacılık sisteminin sağlam olduğunu ekledi.
Sermaye piyasalarındaki sınırlı bir alanda sorunlar yaşandığını ancak bu alana yönelik tedbirlerin alındığını belirten Yılmaz, Türkiye’nin sermaye piyasalarında yapısal bir sorun olmadığını vurguladı. Bu spesifik sorunların aşıldığında piyasaların daha da güçleneceğini ifade etti.
Gümrüklerin yakından takip edildiğini, gümrük idareleri ve kapılarının yenilenerek kapasitelerinin artırıldığını anlattı. Serbest bölgelerin geliştirilerek yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomiye katkılarının artırılmasının planlandığını belirtti. Bu politikalarla 2029’da mal ve hizmet ihracatının 450 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini sözlerine ekledi.
