Fransa’da 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan yasa tasarısı, Senato ve Ulusal Meclis’te oy çokluğuyla kabul edildi. Yasa, çocukların çevrimiçi ortamdaki zararlı içeriklerden korunmasını amaçlıyor ve yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi sürecinin tamamlanması bekleniyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un desteklediği yasa, ülkede “dijital reşitlik yaşı”nı 15 olarak belirleyecek. Yeni hesaplar için yasağın 1 Eylül 2026’dan itibaren uygulanması planlanıyor. Mevcut hesaplar için ise 1 Ocak 2027’den itibaren yaş doğrulama süreci başlayacak.
Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi sosyal ağ niteliği taşıyan platformlar yasanın kapsamında yer alacak. YouTube ve WhatsApp gibi hizmetlerde ise video izleme veya mesajlaşma gibi işlevler düzenleme dışında tutulurken, yorum yapma ve etkileşim özellikleri değerlendirilebilecek. Çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikleri ve açık kaynaklı platformlar ise yasak kapsamı dışında bırakıldı.
Yaş doğrulama sorumluluğu sosyal medya platformlarına yüklenecek. Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, platformların yaş doğrulama teknik çözümlerini kendilerinin bulmak zorunda olduğunu belirtti. France Identite ve Docaposte gibi mevcut çözümlerin kullanılabileceği ifade edildi. Kullanıcılar, yaşlarını doğrulamak için bir üçüncü güvenilir aracını kullanacak ve platforma yalnızca 15 yaşından küçük olup olmadıklarına dair ikili bir yanıt gönderilecek.
Yasanın kabul edilmesine rağmen, yaş doğrulama sistemlerinin güvenilirliği ve çocukların yasağı aşma ihtimali gibi konular tartışılmaya devam ediyor. Bazı milletvekilleri, düzenlemenin ikiyüzlü ve tehlikeli olduğunu savunarak, Avustralya örneğini göstererek yasağın kolayca aşılabileceğini ileri sürdü. Komünist milletvekili Soumya Bourouaha, uluslararası deneyimlerin bu tür tedbirlerin başarısızlıkla sonuçlandığını gösterdiğini belirtti.
Fransa’da çocukların ekran ve sosyal medya kullanımıyla ilgili artan endişeler, yasanın arka planını oluşturuyor. Yapılan araştırmalar, çocukların önemli bir kısmının günde uzun saatler akıllı telefon kullandığını ve bunun ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini gösteriyor. Fransa Ulusal Gıda, Çevre ve İş Sağlığı Güvenliği Ajansı Anses, ergenlerin sosyal medya kullanımının uyku bozuklukları, özsaygının zayıflaması ve siber zorbalık gibi riskleri artırabileceğine dikkat çekiyor.
Fransa’nın bu adımı, Avrupa’da çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçası olarak görülüyor. Avrupa Komisyonu, üye ülkelerin yaş sınırları belirleyebileceği ancak platformlara getirilecek yükümlülüklerin AB hukuku ile uyumlu olması gerektiği bir çerçeve hazırlıyor. Fransa’daki uygulama, hem teknik yaş doğrulama sistemleri hem de AB hukuku açısından test niteliği taşıyacak.
