İsrail’de 7 Ekim 2023’ten bu yana düzenlenen ilk genel seçimde oy verme işlemi başladı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ittifakı ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet ittifakı arasındaki yarışın başa baş gitmesi bekleniyor.
İsrail, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere yönelik saldırıların başladığı 7 Ekim 2023’ten bu yana ilk kez parlamento seçimlerini gerçekleştiriyor. Yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme işlemi 22.00’ye kadar sürecek. Ülkede yaklaşık 7.3 milyon seçmen bulunuyor, bunlardan 1.2 milyonu İsrail vatandaşı Filistinli. Seçimler, İsrail tarihinde önemli bir yere sahip olarak görülüyor. Daha önce benzeri görülmemiş bir şekilde 70 bin kişi oy kullanmak için yurt dışından İsrail’e döndü.
İsrail’de uzaktan oy kullanma sistemi bulunmuyor. Bu nedenle seçmenlerin seçim günü ülke içinde bulunmaları zorunlu.
Yayınlanan son kamuoyu yoklamaları, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi ve ittifakı ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un Yashar partisi liderliğindeki muhalefet grupları arasında kıyasıya bir yarış olduğunu gösteriyor. 120 sandalyeli parlamentoya (Knesset) girmek için 30’dan fazla parti ve liste yarışıyor. Seçim barajı yüzde 3.25 olarak belirlenmiş durumda.
Gelecek hükümeti kurmak için iki ana blok mücadele ediyor. Birincisi Netanyahu’nun Likud partisinin önderliğindeki aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerden oluşan koalisyon. İkincisi ise eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un Yashar Partisi, Demokratlar, Yisrael Beiteinu Partisi ve Birlikte İttifakı’ndan oluşan ana muhalefet koalisyonu. Son anketlere göre Netanyahu ve Eisenkot başbakanlık koltuğu için başa baş gidiyor.
Parlamentoda çoğunluk için 61 sandalye gerekiyor. Ancak hiçbir parti tek başına bu çoğunluğa ulaşamıyor. Son kamuoyu yoklamaları da iki ana bloktan hiçbirinin çoğunluğu sağlayamayacağını öngörüyor. Bu durum, koalisyon hükümeti kurma süreçlerinin karmaşıklaşabileceğine işaret ediyor.
Eğer ne Netanyahu ne de Eisenkot açık ara farkla seçimi kazanırsa, ilginç bir tablo ortaya çıkabilir. Reuters’ın haberine göre, parlamentoda bir koalisyon hükümeti kurulamaması halinde, Netanyahu geçici başbakan olarak görevine devam edebilir ve bu durum yeni bir seçime yol açabilir.
Anketler, Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi’nin 22 ila 24, Binyamin Netanyahu’nun Likud partisinin ise 21 ila 23 sandalye kazanmasını öngörüyor. Diğer partilerin oy oranları da tahmin ediliyor. Örneğin, Birlikte İttifakı’nın 13-14, Demokratlar’ın 8-9, Ortak Liste’nin 9-10, Yisrael Beiteinu’nun 8, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin 8, Şas Partisi’nin 7-8, Otzma Yehudit’in 7-8, Dini Siyonizm-Zehut’un 5-6 ve Ra’am partisinin 5-6 sandalye alması bekleniyor.
Seçim sonrası partilerin 61 sandalyelik çoğunluğu sağlamak için 28 günü bulunuyor. Bu süre, 14 gün daha uzatılabiliyor.
Gadi Eisenkot, İsrail siyasetinde yeni bir yüz olarak öne çıkıyor. Netanyahu’nun aksine daha içe dönük bir profil çiziyor. Güvenlik politikalarında sertlikten yana tavır alırken, Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor ve Hamas’ın askeri kanadının dağıtılması gerektiğini savunuyor. 19 Mayıs 1960’ta Taberiye’de doğan Eisenkot, 2015-2019 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanlığı görevini üstlendi.
