Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, bankanın faaliyetlerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Karahan, yıl içindeki jeopolitik gelişmelerin dezenflasyon sürecini etkilediğini ancak sürecin devam ettiğini belirtti.
Para politikasının doğrudan etkilediği kalemlerde enflasyonda yavaşlama gözlemlendiğini aktaran Karahan, arz şoklarının manşet enflasyona yansımalarının sınırlı kaldığını ifade etti. Mart-Haziran döneminde enflasyonun ana eğiliminin yükseldiğini hatırlatan Karahan, Temmuz ayından itibaren ana eğilimde gerileme görüldüğünü söyledi. Sıkı para politikası duruşuyla dezenflasyon sürecinin yeniden ivme kazanacağını öngördüğünü belirtti.
Karahan, yüksek seyreden enerji fiyatlarının küresel enflasyon üzerindeki etkisini sürdürdüğünü vurguladı. Küresel büyümede ivme kaybı beklendiğini ancak 2027’de toparlanma öngörüldüğünü bildirdi. Türkiye’nin dış ticaretinin, bölgeyle güçlü ticaret bağları nedeniyle olumsuz etkilendiğini dile getirdi.
Gelişmiş ülke merkez bankalarının politikalarının portföy hareketleri üzerinde etkili olabileceğini belirten Karahan, ikinci çeyrekte büyümenin iç talep öncülüğünde yavaşladığını açıkladı. Sıkı para politikasının etkisiyle talep kompozisyonunun dengeli bir görünüm sunduğunu, yurt içi talebin ivme kaybederken net ihracatın büyümeye pozitif katkı verdiğini belirtti.
Sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte azaldığını, hizmet üretiminin ise arttığını aktaran Karahan, kapasite kullanım oranının tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini söyledi. Türkiye’ye yönelen ilave talebin etkisiyle ihracatın ikinci çeyrekte arttığını, ithalatta ise daha düşük oranlı bir artış olduğunu bildirdi. Enerji ithalatının yüksek seyrettiğini, altın ithalatının gerilediğini, altın ve enerji hariç ithalatta düşüş gerçekleştiğini kaydetti.
Karahan, ikinci çeyrekte cari açığın milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini belirtti. Enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşmenin cari açığın sınırlı gerilemesinde rol oynadığını ifade etti. Jeopolitik riskler nedeniyle enerji fiyatlarının yüksek seyrini sürdürdüğünü, bunun dış ticaret açığı üzerinde risk taşıdığını söyledi.
Enflasyonda ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyrettiğini, arz yönlü baskıların sönümlenmesiyle dezenflasyonun devam edeceğini öngördüğünü aktardı. Eşel mobil sisteminin, küresel arz şokunun yurt içi fiyatlara etkilerini sınırlayarak dezenflasyon sürecine katkı sağladığını belirtti. Sistem, küresel şokun akaryakıt fiyatlarına yansımasını yaklaşık 16 puan sınırladı.
Hizmet enflasyonundaki yavaşlamanın sürdüğünü, talep koşullarındaki zayıflamanın bunu desteklediğini söyleyen Karahan, aylık kira artışlarının yavaşlayarak hizmet grubu geneline göre altına indiğini ve kira enflasyonundaki gerilemenin süreceğini öngördüğünü dile getirdi.
Mart ayı başındaki jeopolitik gelişmelerin risklerini sınırlamak amacıyla sıkı para politikasını destekleyici tedbirler aldıklarını hatırlatan Karahan, makroihtiyati tedbirler ve likidite yönetimiyle sıkı duruşu desteklemeye devam ettiklerini belirtti. Türk lirası mevduata girişlerin hızlanmasıyla mevduatın payının yüzde 61’in üzerine çıktığını ifade etti. Fonlardan çıkışlar olsa da bu çıkışların büyük oranda mevduata yöneldiğini ve Türk lirası tercihinin uyumlu olduğunu söyledi.
27 Şubat’ta 210 milyar dolar olan brüt rezervlerin, 25 Eylül itibarıyla 171 milyar dolar seviyesine yükseldiğini bildiren Karahan, swap hariç net rezervlerin 40 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu aktardı.
Fatih Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceklerini vurgulayarak, kalıcı fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşul olduğunu sözlerine ekledi.
