Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), araştırma geliştirme (AR-GE) faaliyetlerine yönelik dolaylı vergi teşviklerine ilişkin 2024 yılı verilerini açıkladı. AR-GE teşvikleri, geçen yıla göre yüzde 59,5’lik bir artışla 169 milyar 33 milyon liraya ulaştı.
2024 yılında AR-GE faaliyetleri için sağlanan vergi teşvikleri toplam 169 milyar 33 milyon lira olarak kaydedildi. Bu rakam, 2023 yılında 105 milyar 977 milyon lira olan teşvik miktarının önemli ölçüde üzerinde yer aldı.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden en büyük payı 86 milyar 105 milyon lira ile gelir vergisi stopaj desteği aldı. Kurumlar vergisi desteği 81 milyar 63 milyon lira, gelir vergisi desteği 1 milyar 725 milyon lira ve katma değer vergisi (KDV) desteği ise 141 milyon lira olarak gerçekleşti.
Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9’u gelir vergisi stopaj desteğinden, yüzde 49,1’i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden geldi.
Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimler, 6 bin 98 beyanname ile AR-GE teşviklerinden en çok yararlanan sektör oldu. Bu sektörü, 2 bin 421 beyanname ile imalat sanayi ve 1627 beyanname ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler takip etti.
4691 sayılı Kanun kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak belirlendi. Bu tutarın yüzde 71,2’si bilgi ve iletişim sektörüne, yüzde 14,5’i imalat sektörüne ve yüzde 5,9’u mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörüne aktarıldı.
5746 sayılı Kanun kapsamında ise gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 39 milyar 561 milyon lira olarak açıklandı. Bu teşviklerin yüzde 72,9’u imalat sektörüne, yüzde 14,7’si bilgi ve iletişim sektörüne ve yüzde 4,1’i finans ve sigorta faaliyetleri sektörüne sağlandı.
Geçen yıl gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlanan 7 bin 87 girişimin 5 bin 321’i 4691 sayılı Kanun, 1766’sı ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destek aldı. Bu durum, yararlanıcıların yüzde 75,1’inin 4691 sayılı Kanun, yüzde 24,9’unun ise 5746 sayılı Kanun’dan faydalandığını gösterdi.
İmalat sektöründeki girişimlerin yüzde 82,1’i 5746 sayılı Kanun’dan, yüzde 17,9’u 4691 sayılı Kanun’dan yararlanırken; bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1’i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerin ise yüzde 81,1’i 4691 sayılı Kanun kapsamında destek aldı.
KOBİ’lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 olarak tespit edildi. Toplam 11 bin 835 girişim arasında KOBİ’lerin oranı yüzde 89,5’e ulaşırken, büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,5’te kaldı.
Dolaylı AR-GE teşviklerinin yüzde 61,8’inden yararlanan büyük ölçekli girişimlere karşın, KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon liralık teşviklerin dağılımı; yüzde 61,1 orta ölçekli, yüzde 32,1 küçük ölçekli ve yüzde 6,8 mikro ölçekli girişimlere yönelik oldu.
