Hazar Denizi, Kazakistan, Azerbaycan, Rusya, Türkmenistan ve İran’ın kıyısında bulunan dünyanın en büyük kapalı gölüdür. 370 bin kilometrekarelik bir alanı kaplar ve Paratethis antik okyanusunun bir parçası olarak kabul edilir. Hem zengin petrol yataklarına sahip olmasıyla hem de doğal özellikleriyle dikkat çeker.
Son yıllarda Hazar Denizi’ndeki su seviyesinin hızla düşmesi endişe vericidir. 2005-2023 yılları arasında 185 santimetrelik bir düşüş yaşanmış ve 31 bin kilometrekarelik su alanı kaybedilmiştir. Gelecekte bu seviyenin 18 metreye kadar düşebileceği öngörülmektedir.
Hazar Denizi’nde çalışan çevre aktivistleri, denizin ekolojik dengesinin bozulduğuna ve birçok türün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekmektedir. Özellikle mersin balığı ve Hazar betovis foku gibi türlerde ciddi azalmalar yaşanmaktadır. Göçmen kuşların rotalarını kaybetme tehlikesi de bulunmaktadır.
Çevre aktivistleri, Hazar Denizi’ndeki krize dikkat çekmek ve ulusal/uluslararası düzeyde çözümler üretmek amacıyla harekete geçmiştir. Petrol ve gaz şirketlerinin denizi kirletmesi, su seviyesinin düşmesi, biyolojik çeşitliliğin kaybolması gibi sorunlara karşı önlemler alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Kazakistan Meclisi Milletvekili Sergey Ponomarev, deniz seviyesindeki düşüşü yakından takip ettiklerini ve Hazar Denizi Araştırma Enstitüsü’nün kurulması ve yeni kanunların geliştirilmesi gibi adımların atılacağını belirtmiştir. Hazar Denizi’nin, bölgenin ekonomisi için kritik bir öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır.
